Tư vấn luật hình sự các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự – Các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự được quy định tại Điều 48 của Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009 như sau:
        1/. Chỉ các tình tiết sau đây mới là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự:
        a). Phạm tội có tổ chức;
        Tình tiết phạm tội có tổ chức bắt buộc phải có từ hai người trở lên cùng có sự bàn bạc, cấu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm.
        b). Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp;
        Chỉ áp dụng tình tiết phạm tội có tính chất chuyên nghiệp khi có đầy đủ các điều kiện sau đây:
        Cố ý phạm tội từ năm lần trở lên về cùng một tội phạm không phân biệt đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chưa được xoá án tích.
        Người phạm tội đều lấy các lần phạm tội làm nghề sinh sống và lấy kết quả của việc phạm tội làm nguồn sống chính.
        c). Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội;
        d). Phạm tội có tính chất côn đồ;
        đ). Phạm tội vì động cơ đê hèn;
        e). Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng;
        g). Phạm tội nhiều lần, tái phạm, tái phạm nguy hiểm;
        h). Phạm tội đối với trẻ em, phụ nữ có thai, người già, người ở trong tình trạng không thể tự vệ được hoặc đối với người lệ thuộc mình về mặt vật chất, tinh thần, công tác hoặc các mặt khác;
        Chỉ áp dụng tình tiết này đối với những trường hợp phạm tội do lỗi cố ý, không phụ thuộc vào ý thức chủ quan của bị cáo có nhận biết được hay không nhận biết được người bị xâm hại là trẻ em, phụ nữ có thai, người già.
        Trẻ em được xác định là người dưới 16 tuổi theo quy định tại Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.
        Phụ nữ có thai được xác định bằng các chứng cứ chứng minh là người phụ nữ đó đang mang thai như: Bị cáo và mọi người đều nhìn thấy được hoặc bị cáo nghe được, biết được từ các nguồn thông tin khác nhau về người phụ nữ đó đang mang thai. Trong trường hợp thực tế khó nhận biết được người phụ nữ đó đang mang thai hay không hoặc giữa lời khai của bị hại và bị cáo về việc này có mâu thuẫn với nhau thì để xác định người phụ nữ đó có thai hay không phải căn cứ vào kết luận của cơ quan chuyên môn y tế hoặc kết luận giám định.
        Người già được xác định là người từ đủ 70 tuổi trở lên.
        i). Xâm phạm tài sản của Nhà nước;
        k). Phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng;
        l). Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh hoặc những khó khăn đặc biệt khác của xã hội để phạm tội;
        m). Dùng thủ đoạn xảo quyệt, tàn ác phạm tội hoặc thủ đoạn, phương tiện có khả năng gây nguy hại cho nhiều người;
        n). Xúi giục người chưa thành niên phạm tội;
        o). Có những hành động xảo quyệt, hung hãn nhằm trốn tránh, che dấu tội phạm.
        2/. Những tình tiết đã là yếu tố định tội hoặc định khung hình phạt thì không được coi là tình tiết tăng nặng.
        Khác với các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự có thể xem xét ngoài quy định của Bộ luật hình sự nhưng phải ghi rõ trong bản án khi quyết định hình phạt. Cơ quan tiến hành tố tụng chỉ được xác định các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo đúng quy định tại Điều 48 của Bộ luật hình sự kể trên.
    Nếu còn bất kỳ thắc mắc gì về việc áp dụng các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật hình sự, quý vị có thể liên hệ với Văn phòng luật sư Thiên Định để được luật sư giỏi tư vấn luật hình sự tận tâm và chuyên nghiệp.

    Luật sư Trần Đăng Minh