Báo Đời sống và Pháp luật Chủ nhật số 46 tháng 11.2014 phỏng vấn  Luật sư Trần Đăng Minh, Văn phòng luật sư Thiên Định, Đoàn luật sư TP.HCM trong loạt bài: Giải mã những vụ giết người hàng loạt gây chấn động dư luận:
    Nền tảng giáo dục gia đình là quan trọng nhất
    MỸ BÌNH

    Nhận định, tội ác của Nguyễn Hoài Nam là một trong những thủ đoạn giết người man rợ, luật sư Trần Đăng Minh, Văn phòng luật sư Thiên Định, Đoàn luật sư TP.HCM nêu quan điểm: mỗi gia đình làm tròn chức phận của mình trong việc chăm sóc, nuôi nấng và dạy dỗ con cái thật tốt tức là đã góp phần làm cho xã hội này có thêm nhiều người lương thiện, hiển nhiên cái ác sẽ giảm đi.
    Hiện thân của lối sống vị kỷ
    20 tuổi, trong 40 ngày sát hại ba nạn nhân cướp tài sản, và đang có ý định giết người thứ 4, Nguyễn Hoài Nam khiến nhiều người rùng mình trước hành vi tội ác này. Suy nghĩ của luật sư về vụ án này như thế nào?
    Vụ án này gióng lên một hồi chuông mạnh mẽ cảnh báo về tình trạng tiêm nhiễm lối sống thiếu lành mạnh của một bộ phận không nhỏ thanh thiếu niên hiện nay. Cá nhân tôi thấy lạnh người trước thủ đoạn và động cơ phạm tội của Nam bởi nó quá man rợ, mạng người bị y xem như cỏ rác. Nghi can là hiện thân của lối sống vị kỷ, đua đòi, ham hưởng thụ nhưng lười lao động, thiếu sự giáo dục về nhân cách và không có lý tưởng sống. Dẫn đến bế tắc trong cuộc đời, sẵn sàng ra tay tàn độc tước đoạt sinh mạng đồng loại để thỏa mãn ham muốn vật chất của bản thân. Tôi thấy đau xót cho các nạn nhân, khi tìm hiểu sâu hơn về vụ án qua phương tiện thông tin đại chúng. Họ đều bị sát hại quá dã man theo cách thức “giết trước cướp sau”, dù tài sản chiếm đoạt có giá trị không quá lớn đến mức phải tước đoạt sinh mạng của nạn nhân.
    Ở góc độ pháp lý, Nam sẽ phải đối diện với hình phạt nào của pháp luật, thưa luật sư?
    Qua phương tiện thông tin đại chúng đăng tải, hành vi của Nam có dấu hiệu phạm vào tội “Giết người” được quy định tại điểm a và điểm g, khoản 1 Điều 93 và tội “Cướp tài sản” được quy định tại Điều 133 của Bộ luật Hình sự năm 1999 được sửa đổi bổ sung năm 2009. Nếu kết quả điều tra thể hiện Nam có đầy đủ năng lực hành vi để chịu trách nhiệm hình sự thì nhiều khả năng y sẽ bị truy tố ở mức án cao nhất sau khi tổng hợp hình phạt theo quy định của Bộ luật Hình sự do thực hiện hành vi phạm tội có nhiều tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Diễn biến của vụ án cho thấy hung thủ quyết liệt phạm tội tới cùng khi hầu hết nạn nhân đều bị đâm nhiều nhát vào vùng trọng yếu của cơ thể dẫn đến tử vong. Tính chất của vụ án là đặc biệt nghiêm trọng, quá dã man, mất hết tính người, không còn khả năng cải tạo nên việc loại trừ vĩnh viễn đối tượng ra khỏi đời sống xã hội là cần thiết để giữ nghiêm pháp luật và cũng nhằm giáo dục phòng ngừa chung để giữ vững trật tự, trị an xã hội.
    Nhân chi sơ, tính bổn thiện
    Nếu Lê Văn Luyện được xác định  là kẻ nghiện game nặng, thì Nguyễn Hoài Nam đang được dư luận đặt nghi vấn nghiện ma túy đá. Trong khi, những quán game vẫn ngày đêm sáng đèn, hơn 19.000 người nghiện ma túy tại TP.HCM chưa thể đi cai nghiện, vì đang vướng mắc nhiều thủ tục. Luật sư có quan điểm, đánh giá ra sao về thực trạng này?
    Thực trạng này đang gây nhức nhối cho dư luận, bởi nó ảnh hưởng không nhỏ đến trật tự trị an của xã hội, qua đó bộc lộ rõ những mặt hạn chế về trình tự, thủ tục trong lĩnh vực quản lý và tập trung người nghiện cũng như cơ chế phối hợp thiếu hiệu quả giữa các cơ quan hữu quan để thực hiện công tác này. Cần thiết phải khẩn trương thực hiện đồng bộ việc xây dựng, cải tạo cơ sở vật chất đảm bảo tiêu chuẩn cho hệ thống trường, trại tập trung người nghiện, hoàn thiện chế tài pháp lý đủ mạnh và minh bạch, để tạo công cụ pháp lý mạnh mẽ và hiệu quả mới mong giải quyết được thực trạng này.
    Theo luật sư, để hạn chế được những tội ác này, chúng ta cần phải làm gì?
    Cổ nhân có câu “Nhân chi sơ, tính bổn thiện” nghĩa là con người khi sinh ra ai cũng thiện, cái ác dần xuất hiện trong quá trình trưởng thành của mỗi người, nó chịu sự ảnh hưởng và chi phối của sự giáo dục từ gia đình và môi trường sống xung quanh. Thực tế cho thấy đa phần các đối tượng thực hiện dạng tội phạm này đều có hoàn cảnh rất đặc biệt và éo le, hầu hết đều không được hưởng sự giáo dục tốt từ gia đình và chịu sự tác động của những tác nhân xấu bên ngoài xã hội như phim ảnh bạo lực, nghiện ngập, bị những đối tượng xấu rủ rê lôi kéo… nên tiêm nhiễm thói hư tật xấu khiến cho cái ác có cơ hội tiềm tàng trong những cá nhân này, chỉ chờ đợi điều kiện thuận lợi để bộc phát, nhất là trong trường hợp đối tượng thiếu bản lĩnh sống, quá thiên về bản năng đến mức bất chấp đạo đức và pháp luật, lười lao động nhưng lại thích hưởng thụ.
    Quan điểm cá nhân tôi cho rằng, nền tảng giáo dục từ gia đình là quan trọng nhất, mỗi gia đình làm tròn chức phận của mình trong việc chăm sóc, nuôi nấng và dạy dỗ con cái thật tốt tức là đã góp phần làm cho xã hội này có thêm nhiều người lương thiện, hiển nhiên cái ác sẽ giảm đi. Sự quan tâm giáo dục của gia đình về đạo đức phải được đặt lên hàng đầu để hình thành nên những thế hệ tương lai có nhân cách, có kiến thức, ham học hỏi, cần cù lao động, có lý tưởng sống rõ ràng. Bên cạnh đó, giáo dục đạo đức từ nhà trường cũng phải được chú ý đúng mức, vì đây là môi trường ảnh hưởng rất nhiều đến tâm sinh lý của trẻ vị thành niên.
    Ở phương diện vĩ mô, cần thiết phải chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, xây dựng và phổ biến pháp luật đến mọi tầng lớp nhân dân nhằm nâng cao nhận thức của toàn xã hội để mọi người đều sống và làm việc với tinh thần thượng tôn pháp luật.
Xin cảm ơn luật sư về cuộc trò chuyện này!
Ảnh: Luật sư Trần Đăng Minh